Translate

Friday, 11 October 2013

Terroriste

Dis 'n woord wat ek in 1974 geleer het . . . 

Ons het Suidwes toe getrek van die weskus af, Namakwaland. Die eerste keer dat dit vir my 'n werklikheid geword het was toe die Gagiano seun doodgeskiet is en die hele dorp langs die pad kom staan het om die Saatsbegrafnis te aanskou. Mense het gehuil ander net kop geskud. Dit was nie mooi nie. Tsumeb was in rou en angs gedompel. Op die jong ouderdom moes ek leer dat daar niks in die donker is wat my meer kan bang maak nie, die gevaar was erens anders, met gewere en bomme in hulle hande. 

Toe een Vrydag middag sit ons in die klas toe meneer afkondig van die ouma en die twee klein kindertjies wie op die plaas vermoor is, mamma en pappa het die ander twee kinders by die skool kom haal vir die naweek, hulle was in ons skool. 

Toe leer ek die beklemming in my hart ken, die bang, die magteloosheid. Wie gaan dit kan stop?

My eie broer en ooms moes later self army toe gaan, ma het baie gehuil, ek ook. 

Toe jare later gaan dit nog aan maar dit word 'n ding waarmee ons moes saamleef, ek is getroud en het Oshakati toe getrek. Nou in die grensgebied waar die ergste gevegte aangegaan het. Bomme het ontplof en vriende en vriendinne is so dood. Die dorp is aangeval in die nag en ons moes soos rotte skarrel om in bomskuilings te gaan veiligheid soek, nog van ons mense is so dood en beseer. 

My eertydse man is op die kaplyn in 'n lokval gewond maar herstel maar die sielkundige letsels is steeds jare later sigbaar. 

Ons trek toe in 1989 terug SA toe en die terroriste gevoel in die agterkop word ligter, net vir 'n rukkie. 

As jy die nuus kyk is daar elke dag terroriste bedrywighede op. Almal weet, dit hou nie op nie. 

Nou onlangs die Kenya Mall geval, nou sit ek en kyk weer TV en hulle praat van Bokaram en Alkaida, selfs hier in Nigeria, besig. En die ou ou gevoel kom stoot weer hier in my op, wie gaan dit kan stop? 

Hulle voel so min vir 'n medemens se lewe, soos om 'n muskiet met 'n blik doom by te kom! 

Hoe gemaak? Is ek die enigste een wie sien? Hoeveel kan ons preek en probeer positiewe energie uitstraal as jy nie daai mense kan bereik nie? Begin dit nie in die huis nie? Wat gaan aan met die mensdom? 

Ek gaan nie eens die onderwerp van plaasmoorde aanraak nie! 

Wie teel die terroriste? Moeders met watse Vaders? Diere? 

Skiet 'n pragtige dorp plat dat daar net bouvalle en gate oorbly! Wie gaan opbou as al die onskuldiges doodgemaak word? 

Gaan dit ooit ooit weer regkom? Is dit hoe als gaan eindig? 

Wat is so moeilik om ander te respekteer? Lewens te respekteer? Kan geweld jou jou sin gee? Gaan jy wie afbreek weer opbou ook? Gaan dit so lank al aan dat daai terroris niks voel as hy 'n kleine kind dood of skend nie? 

Hoekom die sagte spots target? Omdat jy 'n lafaard is!? As jy nie met een ou saamstem nie, is jy te geelgat om daai een spesefieke ou te tacle? En dan gaan die wie nie eens bewapen is nie, gebuk onder die geweld, bang, hartseer en ontsettende vrees. En dis nie eens hulle wie moor wie die probleem het nie, dis een aap wie kinders en jongmense opsweep om soos hy te wees, gaan uit en maak seer waar dit sag is, dan sal ons groot manne sit en kyk wie gee eerste in, want hulle is nie bang nie, 'n skare beveilig hulle mos. 

Dit maak my magteloos kwaad! 

Ons bid en bid maar is daai terroriste so vreesloos dat hulle nie eens ons God vrees nie? 

Weet nie waar om te stop nie, want ek kan om en om sit en redineer, heeldag, maar ek dink julle 'catch my drift'. 

Die enigste ding wat ek sien gebeur is; geweld word met geweld gestuit en dit vlam net meer en meer uit soos 'n weghol veldbrand. 

Ek sien weer vrede in Suidwes, maar na hoeveel bloed gevloei het?! 

Dis moontlik. 

Ek probeer positief bly. 

Groete van hier ver ver in Wes Afrika . . . 

Thursday, 10 October 2013

Verjaardag ini Hemel . . .

Ma verjaar vandag, die 8 ste Oktober, ma sou vandag 79 gewees het as ma nog by ons was. Ek sien fotos van Tannie Glodina, ma se 2 ling suster op fb en ek kyk en ek kyk en ek verlang na ma. Tannie Glodina lyk nog goed maar ek weet ma kan haar sien. 

Hou julle dagboek van julle aardse verjaardae daar waar ma is? Of herdenk julle die dag wat julle daar aangekom het? Dit maak beter sin vir my. Ma is nou al lank daar . . . 

Ons vergeet nooit van ma nie, ons vertel vir ons kinders van ma en wat ma als vir ons vertel het en geleer het. En as die kleinkinders kan verstaan dan sal hulle dit ook hoor. Ek kook nogsteeds soos ma en as ek my kos proe dan dink ek aan ma. 

Daar by ma is baie mense wie ek so verlang, ouma Blom en Klein Leandri, ons het haar nie geken nie maar is baie lief vir haar, ma en ouma moet asb mooi na haar kyk, en wys vir haar hoe ons haar mis en haar lief het. Ons weet nie wie sy sou wees nie, maar net dat sy so spesiaal was dat sy teruggegaan het na julle toe. Daar is nog baie ander wie ook by julle is, ek hoef nie op te noem nie, hulle weet van ons hartseer. Ek weet ook dat julle nie wil he ons moet hartseer wees nie, maar ons is op die aarde en dis menslik, die verlange en dan die hartseer. Waar ons kan, probeer ons met goeie herinneringe en glimlagte aan julle dink. 

Ek wens nie vir een oomblik my tyd hier korter nie, maar ek weet as die dag aanbreek gaan ons beslis nie trane stort as ons mekaar weer sien nie. 

Ek was baie lank kwaad omdat ma weg is, daar was dan nog so baie om te doen en te se. Ma se agter-agterkleinkinders kan nou net van ons hoor van Ouma Kleintjie, dis dan so onregverdig, maar dan onthou ek, dit was ma se tyd om te gaan. En ek berus. Die spyt oor die verlore tyd sal altyd daar bly. 

Ek het eendag daar onder die wasgoedlyn 'n belofte aan ma gemaak, dat ek mooi na pa sal kyk. Ek is baie ver van hom af, kan nie kyk soos ek moet nie, maar ek probeer my bes. Hy is gelukkig, ek dink. Hy se hy verlang ook nog, al is die tannie daar. Ma het so 'n groot impak op ons lewens gemaak dat dit nooit ooit deur enige iemand anders uitgewis of vervang kan word nie. 

Ek skryf vandag hier vir ma, want ek verlang weer en wil net se, ons vergeet nie, nooit nie. 

Lief vir ma. 

Jou Baba

Eyeballs . . .

Ons was bietjie in Lagos en ek het rondeloop en nodige goedjies aangeskaf en in een van die winkels, ons noem hom sommer klein Goodies, loop ek rustig en bekyk al die vreemde goed op die rakke, meeste Lebanese produkte, en hier storm 'n Nigerian dame op my af, hare lank en fake, lippe rooi, naels geverf en in 'n rooi rokkie, ek skrik eers, bekyk haar asof ek haar moes ken, maar nee, sy trek weg en babbel en stop 'n papier in my hand. As ek 1000 nira spandeer op sap kry ek dit en dat en sy babbel voort, nou baie naby aan my gesig en ek tree terug, what the hell?! En sy kom nog nader, nou so 10 cm van my gesig af, kyk my diep in my oe, terwyl ek my kop skud, nee dankie, en sy se ewe ernstig, OMG you have beautiful eyeballs!

Ek dog die vrou is gerook en tree nog terug, really you have beautiful eyeballs, ek wil lag maar die mens in my ruimte maak my moerig en ek se vir haar, look at my lips not my eyeballs, NO, not interested. Your lips are beautiful too, my donner, gaan sy nie stop nie, take me to your country, promice me you will take me along. Nou is ek warm om die kraag en ek se vir haar, met baie selfbeheersing. I don't want juice, thank you. En sy karring voort. Ek haal toe maar diep asem en se vir haar dankie en sy moet 'n lekker dag he en trek my skouers terug en stoot die waentjie vorentoe, sy wil voor my inspring maar ek gee haar een kyk met die eyeballs en sy blaas die aftog. 

Hoe hou mens jou pose en jou land se naam hoog, ons is almal abasadeurs afterall?! Nou skoon uit my shop lus uit mik ek vir die volgende ry en toe ek om die draai kom spring sy weer voor my in en begin weer met die storie oor die juice, ek rek my oe groot en ek kyk haar vas in die oe, look at these beautiful eyeballs, se ek vir haar, they said NO thank you. Sy maak haar eyeballs sigbaar en tree met 'n sorry uit die pad uit. Maggies amper verloor ek dit. 

Weet winkel eienaars dan nie hoe promosie werkers soms hulle kliente wegjaag nie? Ek is daar uit sonder meeste van die goed op my lysie. 

In die kar beloer ek myself so ewe in die truspieltjie van agter uit die sitplek uit en maak my oe groter om die eyeballs te bekyk en ek bars uit van die lag vir my eie simpelgeit. 

Oi, die lekker van ex-pat wees. 

Groetnis van die anderkant af.

Iretha

Friday, 4 October 2013

Self gesprek uit die bos uit . . .

Soms wonder ek maar en dan se ek dit want die wag voor my bek het mos lankal verkas . . . en ek praat maar met myself, nou dat ek self antwoord ook, gaan dit beter. 

As 'n mens deur 'n ouer verstoot of weggegooi is, en hy kry te laat in sy lewe die regte liefde, ondersteuning en leiding, se nou die vormings jare was in 'n omgewing van leuns en knoei en skelm streke en heen en weer geskuif, 'n ma wie hom nie werklik wou he nie, 'n pa wie geveg het vir sy kind maar eers te laat gewen het, watter gedeelte van daai lewe gaan wen en die oorhand kry? 

Veronderstel dis die eerste 10 jaar wat sleg was, verkeerde invloede en voorbeelde, verstoting, en die volgense 10 jaar, liefde, dissipliene, ondersteuning en gesonde omgewing met die regte leiding. 

Watter 10 jaar gaan op die einde wen? 

Ek se julle sommer - die eerste 10 jaar, dis sad maar dis waar! 

Al wat ek wil weet, kan daai eerste 10 jaar gewipe word? Kan daai dinge wat lyk soos gene wat gegom is in daai mense se weedsel, sy dink en sy doen, kan dit verwyder word? Is dit iets soos 'n curse? 

Die ouer wie die laaste 10 jaar so hard probeer het om te aanvaar, dis wie jy is my kind en ek is lief vir jou, hier is opvoeding, hier is liefde hier is my voorbeeld aan jou, die kry swaar die dra die klip ini hard, die ander is maar te goddank bly niks is haar probleem nie. Dis nou jou verantwoordelikheid, dis nou jou probleem, dis mos jou skuld dis mos jy wie hom gevat het en verwoes het! Nadat sy te dankbaar was dis nie meer haar probleem nie! So met 'n skouerskud draai sy weereens haar rug op haar kinders, haar gedeeltelike verantwoordelikheid haar bloed. Hoe de hel slaap jy mens? 

Daar is net een "if" wat in my binneste so swaar aan 'n draadjie hang. Hoekom het ek hulle nie gevat toe hulle nog bitter klein was nie? Hoekom het my wese teen dit geskop? Sou ek vandag met dieselfde vrae gesit het? 

Sou dit 'n nuwe stel probleme op my skouers kom sit het. En ek se vir myself, one way or the other, hierdie swaar ding sou my nie verbygaan nie. Hoe seker is ek? Baie. 

Ten spyte van alles, of ek (ons) nou goed of sleg was, vroeg of laat begin het sou hulle dieselfde uitgedraai het. 

Is dit die opvoeding, die vormings jare, voorbeelde of die blote keuses wat daai kind self vandag maak? 

Is daar nie kinders van slegter agtergronde en omstandighede wie great uitdraai nie? 

Hoekom is dit dat soveel jong mense se, dis my verhaal dis my kruis ek gaan trots gebuk onder daai kak nie? In plaas van, dis my verhaal, dis nie mooi nie, maar ek kan 'n verskil in myself wees. Ek hoef nie soos daai famielie te wees nie, ek wil en ek kan beter. 

Maak nie saak hoeveel jare jy hulle gelei en geleer het nie. Hulle moer terug na die gelieg (om jou botter om die bek te smeer) en in die agtergrond gaan hy voort op die eerste 10 jaar se vorming want dit gee hom 'n kick of iets? 

Hoe kan 'n mens bv 3 kinders he, gelukkige huwelik en als, die een word 'n argitek, die ander 'n prokureur en die ander een 'n boemelaar? 

Wie se skuld is dit? Ouers of self? 

Nou debateer ek myself in 'n mallemeule in! 

En al wat ek wil doen is skree . . . word wakker kind . . . jou lewe is in jou hanne . . . NIKE - JUST DO IT . . . doen dit die eerste keer reg, en as jy nie weet nie vra net.  

Jy is nou groot, jou geleerdheid en toekoms in jou hande, ons kan nie meer jou hand vashou nie, jy is grootmens, ons kan nie meer pa staan vir jou voute nie, jou oppas nie, jy is nou volwasse. 

Ons kan net help, met raad en bystand en gebed, maar wat jy op jou eie aanvang is buite ons beheer. 

Ek het julle altyd gevra, as julle stout was, voor jy die boom met die byl begin kap het, het jy gedink? Het jy geweet dis verkeerd? Het iets binne jou dit vir jou gese? En ek het julle geleer om na daai stemmetjie te luister. Nou gebruik daai ingeboude onderbewussyn of wat ook al asb in als wat jy aanjaag, en as dit nie met jou saamstem nie, moenie dit doen nie. Streke kom altyd uit, veral skelm streke. En dan is jy Jannie Jammergat, dis die mense se skuld, dis die lewe se skuld. NEE dis jou eie toedoen, moet dan nie huil as jy aan die harde kant land nie. 2 de en 3 de en 4 de kanse kom weinig en jy bogger hulle almal op! Tel hierde hoeveelste kans gou op en maak reg, dis niemand anders se skuld nie. 

Ek het eendag met so 'n ma gepraat en sy het gese, haar kinders moet maar self suffer deur hulle voute en leer en self opstaan, en ek het haar veroordeel, vandag dink ek sy was reg. Dalk 'help' ons te maklik op! 

Wonder maar net, maar ek voel beslis beter! 

Daars voggies ini piering, nie so soet nie, maar ek kan drink. 

Groetnis van die ander kant af. 






Thursday, 3 October 2013

5 Witkinders en 'n porra

Die porra en die een witkind het vroeg geloop, snacks en drink by ons huis, gisteraand. . . 

Baie komplimente gekry oor my eetgoed wat ek uit byna niks uit moes optower nie, jy kan mos nie gou winkel toe ry vir iets nie so toe maak ek maar garlic pizza brood met rocket een tamatie en borage blomme uit die tuin uit, frikkadelle en falafel en humus en gekookte eiers, salticracks met radyse en kaas en gurkins en weetie wat nog nie. 

Die gaste kom so 6 uur aan en die tafel lyk pragtig, ek moeg en moerig, was nie lus vir die affere nie, maar toe val die wiele van die bus af, Yusaf die drywer het 2 kaste bier gebring, 660ml's en daar was wyn. 

Die manne het gekuier, Wollie was later doenig onder die stoele en wou nie end kry nie, skaamteloos geknor. Die stories het gewissel van bemarking, golf, karre, bikes en later die stouter onderwerpe, my mond het oopgehang, goed wat ek nie hier kan skryf nie, ons het so gelag dat die tyd gevlieg het. Grappies was eers versigtig in engels vertel en toe hoe meer die bier en wyn loop hoe Afrikaanser het hulle geword. 

Die nagwagte en hulle haelgewere het al om ons gesirkel, die mis het opgekom en sulke slierte deur die bome kom trek, ons het met nostalgie toegekyk hoe mooi die plek dan nou vir ons is. 

Vanmore 1 uur, toe gaan klim ek ini bed, Danie het so 2 uur kamer toe gekom. Net na ons die lig afgesit het, wawyd wakker en verby ons moeg en slaaptyd, skiet die wagte toe gou hulle gewere se lope skoon, hier binne giggel ek toe oor die vreemde outjies wie sommer toe hier oorgeslaap het, die ene se eerste besoek aan Nigeria, die moes dink die vyhand is nou op hom, lol! Vir ons is dit normaal. Skrik nie eens meer soos aan die begin nie. 

Nodeloos om te se ek het lank gevat om aan die slaap te raak en het dood eenvoudig, vir die eerste keer van dat ek hier is, geweier om op te staan. Ek kan mos en ek wou. 

Vanmore tel ek die empties, 13 bier bottels en 3 wyn bottels, dink ek het dalk een by myself gehad, weetie, die kop se nie so vanmore nie. 

Dis nou 'n gewone weeksaand, en dit gebeur sporadies hier. Want ons kan.

Voel jammer vir die manne wie moes gaan werk, maar dis seker een van die voordele van ex-pat vrou wees. 

Al wat ek sou wou verander het van die aand sal wees, in plaas van tussen waaiers te sit, sou ek 'n vuurtjie baie geniet het. 

Sterkte aan julle manne by die werk, ek is vars en gaan nou my bad vat. 

Ewenaar groete. 

Wednesday, 2 October 2013

Ek noem hulle klingel . . .



Ek het vanmore hierdie vir jou my suster gemaak . . .

Die silver ketting simboliseer ons verhouding, inmekaar geweef, 
Die hakkie die tyd wat ons saam is en nie saam kan wees nie, 
Die los en vas tye . . .
Die I am bautiful, om jou te herinner hoe mooi jy vir my is,
Die rooi klokkie my liefde bir jou, 
Die hartjie se Goodness, dit spreek vanself, 
Jy doen so baie vir my en vir ander,
Die goue klokkie, ons rykdom, om susters te kan wees, 
Peace, vrede vir jou, in jou hart en in jou lewe,
Die silver klokkies die son die maan en die sterre wat ek vir jou gee, 
Die blou klokkie, die see waar ons vandaan kom en die blou lug daarbo, 
Faith vir die geloof wat jy in my het, 
Dankie daarvoor, 
Die pers klokkie om te se, ons deel die selfe hartseer en verliese, 
Die naaldekoker om jou vreiheid te gee om jouself te wees, 
Die handjie se hand made deur my vir jou, 
Die groen klokkie om jou te herinner om jou voete vas op die grond te hou. 
Die geklingel, om jou aan my te herinner met elke beweging wat jy maak.

Lief vir jou. 

Jou suster aan die anderkant van die ewenaar. 

Mwah 

Monday, 30 September 2013

Die bubble waarin ek leef . . .

Skree die Piet-my-vrou by jou?


Hier by ons is nie Piet-my-vroutjies nie en iewers in my kop skree daai voëltjie sy gat af, en ek wonder hoekom 'hoor' ek hom vanmore? Het die reën daar by julle begin val?

Hier by ons anderkantste huisie is daar 'n piekeloogie wat elke more as ek bad in die venster kom sit en tjierie tjierie, hoe skryf ek nou sy geluid? dan fluit ek terug en dan raas hy weer en so gesels ons oor en weer. Hy pik pik dan aan die gaas skerm voor die venster, daar is al gate in. Danie sê, maak oop die venster, maar my vriendjie gaan sy gai af skrik as hy dalk invlieg en nie weer sy pad uit kry nie. Ek wil hom nie so traumatiseer nie, nou gesels ons maar so deur die venster. Ek sit vrugte uit maar hulle eet dit nie, die miere betrek dit en dan is dit 'n groot gemors. 



Dalk het hulle geleer as daar pasella kos is word hulle gevang en nou los hulle die pasella kossies liewers uit. Hierdie nasie eet mos als, van rot tot vlermuis, dan seker die voëls ook. Noem dit bush meat, maar ek het al menige male gevra watse vleis dit dan nou is maar hulle ken nie die goed wat hulle opvreet se name nie, als wat beweeg in die bos en op 4 pote loop of kan vlieg is bush meat, hy moet geëet word. geen wonder daar is niks meer oor nie. Baie bos en niks om die bos terug te vreet nie, nie brande nie niks nie, dis ondeurdringbaar vir gewone outjies soos ek en jy.

Aan die begin toe ons hier gekom het, was hier niks voëltjies in die bome nie, net vlêrmuise in die aande, nou is hier al baie en ek sien greeld snaakse suikerbekkies tussen die blomme, selfs duiwe en nou die aand uile. Nag voëltjies wat skerp sqeeck soos 'n droë skarnier aan 'n ou tuinhekkie wat oop en toe en oop en toe geswaai word.

Op Shiela se dak woon katte, wilder as die wildtuin, kom ook nie af vir kos nie. Eet seker die rotte. En tot ons ontsteltenis moes ons hoor dat 'n 'rabbit' die blaarslaai in die tuin gevreet het maar hulle het hom gif gegee, aitog, was seker die laaste 'rabbit' gewees.


Die nasies so diep in ons Afrika, ons deel hulle plek met hulle, ons ondersteun hulle besighede, ons dra by tot die gemeenskap maar rerig deel wees sal ons seker nooit wees nie, ons velletjies is hopeloos te bleek en ons hare te reguit.

Ons vertel en leer hulle van beter dinge, van diere wat ook moet leef en deel is van die hele eco systeem, maar dit sink nie lekker in nie. Dalk een dag . . . dalk leef ek in 'n droom wêreld. Hoekom sal hy een dier los om te leef net sodat die ander ou hom more kan kook, dan vat hy hom mos maar liewer vir homself, bose kringloop wat nie sal stop nie.

Ek droom maar liewer van beter dae want as ons almal negatiewe energie uitstraal sal dit aangetrek word, so ek droom van 'n posetiewe mooi en gesindheid, eendag sal dit dalk werk. . .

Daar is nou voëltjies om die huis en daar is nette oor my groente tuin, ek droom nie net nie dalk is daai Piet-my-vrou nie net in my kop nie, dalk is daar dalk paar van hulle hier . . .

Groete van die anderkant.

(Hoor jy nog die voëls?)